Thích Bảo Thành
Con à,
Con đến hỏi thầy chuyện này, không phải vì con nghi ngờ tình thương, mà vì con sợ tình thương ấy đang đi lạc đường. Chỉ người có chánh niệm mới biết dừng lại để hỏi: “Điều này có đúng với chánh pháp không?” Chỉ người có trí mới dám soi lại những điều nghe qua tưởng rất đẹp, rất cảm động, nhưng có thể đang ẩn chứa mê lầm.
Người ấy nói thương con. Thầy tin điều đó là thật. Vì nếu không thương, làm sao khởi được lời nguyện chịu đau thay? Nhưng con à, tình thương chân thật trong đạo Phật luôn đi cùng trí tuệ. Khi thương mà thiếu trí, thương có thể biến thành chấp; khi nguyện mà thiếu hiểu, nguyện có thể biến thành ảo tưởng; khi hy sinh mà không đúng pháp, hy sinh có thể trở thành một hình thức tự trói buộc chính mình.
Con hãy lắng nghe cho thật sâu.
Trong giáo pháp của Như Lai, nghiệp là dòng chảy riêng của mỗi chúng sinh. Nghiệp sinh từ thân – khẩu – ý của ai thì người ấy thọ nhận. Không phải vì Phật không từ bi mà không cho gánh thay, mà vì nếu nghiệp có thể gánh thay, thì con đường giải thoát sẽ không còn ý nghĩa. Người tu sẽ không cần tu, người mê sẽ không cần tỉnh, chỉ cần tìm một người đủ thương để gánh hết thay mình. Điều đó trái với nhân quả, trái với chánh pháp, và cũng trái với sự trưởng thành tâm linh.
Con nói với người ấy rằng “nghiệp ai nấy chịu” – con nói đúng pháp, nhưng có lẽ chưa đủ từ bi trong cách nói, nên lời đúng mà chưa chạm được vào tâm người nghe. Bởi khi một người đang tin rằng mình hy sinh vì yêu thương, nếu bị phủ nhận quá nhanh, họ sẽ thấy mình bị lấy mất ý nghĩa sống.
Con à, nghiệp không gánh thay được, nhưng khổ có thể cộng hưởng. Đây là chỗ mà người ấy đang lầm lẫn.
Khi hai người thương nhau sâu đậm, tâm thức có sự đồng cảm rất mạnh. Khi con đau, người ấy lo. Khi lo nhiều, thân sẽ sinh bệnh. Khi thân yếu, tâm lại càng tin rằng mình đang “chịu thay”. Thật ra, đó không phải nghiệp chuyển, mà là tâm chấp sinh thân bệnh. Giống như người mẹ thức trắng nhiều đêm vì con sốt, rồi chính mẹ ngã bệnh. Không phải mẹ gánh nghiệp cho con, mà vì tình thương không có chánh niệm đã làm thân mẹ suy kiệt.
Người ấy đau, không phải vì lời khấn linh ứng, mà vì niềm tin ấy được nuôi dưỡng bằng sự sợ mất con và mong giữ con an toàn. Khi con nói “con không đau”, người ấy nhẹ lòng, liền quy kết rằng: “À, vậy là mình đã chịu thay rồi.” Tâm an thì đau dịu. Khi con nói “con đau”, tâm người ấy lo, thân liền phản ứng. Đây là tâm lý – không phải nghiệp lực.
Con hãy nhớ kỹ điều này để nói lại cho người ấy:
Không ai có thể lấy nghiệp của người khác,
nhưng chúng ta có thể cùng nhau tu để nghiệp nhẹ dần.
Người ấy không cần phải chịu đau thay con để chứng minh tình thương. Tình thương đúng pháp là giúp nhau sáng hơn, nhẹ hơn, tự tại hơn, chứ không phải cùng nhau chìm sâu hơn trong nỗi sợ và chấp thủ.
Nếu người ấy thật lòng thương con, con hãy khuyên rằng:
Thay vì cầu xin chịu đau, hãy phát nguyện giữ thân khỏe mạnh, vì thân này còn là chỗ nương cho con.
Thay vì tin rằng mình gánh khổ, hãy cùng con nuôi dưỡng chánh niệm, để mỗi khi con đau, tâm không hoảng loạn.
Thay vì hỏi “em có đau không để anh chịu thay”, hãy hỏi:
“Anh có thể làm gì để em an tâm hơn, vui hơn, nhẹ hơn trong lúc này?”
Con à, từ bi không phải là gánh khổ thay, mà là chỉ cho nhau con đường ra khỏi khổ. Nếu một người vì yêu mà tự làm mình suy kiệt, rồi gọi đó là hy sinh, thì đó không phải là Bồ-tát hạnh, mà là Bồ-tát tưởng. Bồ-tát thật không làm mình đau thêm, để người khác an tâm; Bồ-tát thật làm mình vững hơn, sáng hơn, để người khác có chỗ nương.
Con cũng đừng trách người ấy mê. Mê vì thương, còn hơn tỉnh mà vô cảm. Nhưng mê thì cần được soi sáng, chứ không cần bị bác bỏ. Khi con nói lại điều này, con đừng nói bằng lý luận, hãy nói bằng tâm biết ơn:
“Em biết anh thương em rất nhiều. Nhưng nếu anh đau, em lại khổ thêm. Nếu anh khỏe mạnh, tâm em an hơn, thân em cũng nhẹ hơn. Như vậy, mình đang giúp nhau, chứ không phải gánh thay nhau.”
Nếu người ấy hiểu được điều này, thì tình thương ấy sẽ từ chỗ bản năng đi vào chánh pháp. Nếu người ấy chưa hiểu, con cũng đừng ép. Nhân duyên chín thì trí tuệ tự mở.
Cuối cùng, thầy nhắn con một điều quan trọng:
Con không có trách nhiệm phải chứng minh rằng người ấy sai.
Con chỉ cần sống đúng, nói đúng, và giữ tâm an.
Ai tu người nấy sáng. Ai mê người nấy học.
Hoa không cần nói rằng mình thơm, người đi ngang sẽ tự biết.
Con hãy yên tâm.
Tình thương chân thật rồi sẽ tìm được con đường đúng của nó.
Và khi trí tuệ được thắp lên, từ bi sẽ không còn làm ai đau nữa.
Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
Thầy chúc con an lành trong từng hơi thở,
và đủ sáng để thương mà không khổ.
THƯƠNG ĐÚNG ĐƯỜNG
Thưa Thầy… con nghe trong đời
Có người thương mà lòng còn mê mải
Nguyện gánh đau thay cho một người
Tưởng là từ bi… nhưng thân tâm tàn phai
Con đau… người ấy cũng đau
Tin rằng nghiệp mình sang cho người khác
Nhưng Thầy ơi… nghiệp như dòng sâu
Ai gieo hạt nào, hạt ấy tự mang
Con đã nói bằng lời nhân quả
Mà tim người chưa chịu tỉnh ra
Xin Thầy cho con một ánh pháp
Để thương không còn là xót xa
Thương nhau không phải cùng đau
Cũng không phải gánh khổ cho nhau suốt đời
Thương là cùng thắp lên ánh đạo
Để mỗi người tự bước thảnh thơi
Không ai mang nghiệp cho ai
Chỉ có thể cùng nhau tu tập
Khi tâm an, thân sẽ nhẹ lại
Thương đúng đường… khổ sẽ buông rơi
Thưa Thầy… lời nguyện rất lành
Nhưng thiếu trí, thành ra ràng buộc
Bồ-tát đâu tự làm mình đau
Để người khác an trong ảo tưởng
Khi con bệnh… xin đừng hoảng sợ
Khi con yên… xin chớ tự hào
Đừng đem thân này làm minh chứng
Cho một niềm tin chưa sáng sao
Con hiểu rồi… trong từng hơi thở
Thầy dạy con cách nói dịu dàng
Không phủ nhận tình thương đang có
Chỉ dẫn người về bến an nhàn
Thương nhau không phải cùng đau
Cũng không phải đổi nghiệp cho nhau
Thương là giữ thân tâm vững chãi
Để làm chỗ dựa cho nhau dài lâu
Không ai gánh khổ cho ai
Nhưng có thể cùng nhau tỉnh thức
Khi trí tuệ soi đường chánh pháp
Từ bi không còn làm ai đau
Nếu anh thương em thật lòng
Xin hãy khỏe mạnh
Vì khi anh yếu… tim em lại đau
Nếu anh thương em đúng pháp
Xin hãy cùng em
Tu một đời an ổn, nhiệm mầu
Thương nhau không phải hy sinh
Bằng cách tự làm mình khổ đau
Thương là đi cùng con đường sáng
Để nắm tay mà không níu nhau
Nghiệp ai người nấy tự mang
Nhưng tình người thì cùng chia ánh sáng
Khi mê lầm dần tan theo gió
Chỉ còn thương… rất nhẹ, rất an
Con cúi đầu… tạ ơn Thầy
Một lời pháp… mở nghìn mây mù
Từ nay con thương trong tỉnh thức
Giữa cõi đời… vẫn bước chân tu
Nam mô Bổn Sư…
Giữa nhân gian… lòng vẫn an như sương sớm.