Thích Bảo Thành

Thuở con người còn lạc bước giữa trần gian đầy gió bụi, ít ai nhận ra rằng vận mệnh không nằm nơi trời cao xa vời, cũng chẳng ẩn giấu trong tay kẻ khác, mà lặng lẽ trú ngụ ngay trong từng niệm khởi của chính mình. Một niệm biết ơn sinh ra, bóng tối liền mỏng lại; một niệm oán trách dấy lên, nghiệp lực liền trĩu nặng. Đạo lý ấy không ồn ào, không phô bày, nhưng âm thầm chi phối từng bước chân đi qua cõi đời sinh diệt.

Có người suốt một đời lang bạt, tay nắm chẳng nhiều hơn một cây gậy nhỏ. Cây gậy ấy nhìn qua tưởng tầm thường, song lại chính là pháp khí nhiệm mầu. Khi đường trơn trượt, nó giúp người đứng vững; khi thân mỏi rã, nó hóa thành điểm tựa; lúc hiểm nguy rình rập, nó trở thành vật hộ thân. Người trí nhìn cây gậy mà hiểu ra đạo lý: điều nâng đỡ ta trong đời không phải sức mạnh bên ngoài, mà là tâm không buông xuôi trước nghịch cảnh.

Cũng vậy, giữa phong ba cuộc thế, có những nỗi đau tưởng chừng không chịu nổi: lời dối gian của người thân, sự phụ bạc của bạn bè, những mất mát không kịp gọi tên. Con người thường oán trời trách đất, mà quên rằng mỗi vết đau đều mang theo một bài học. Khi còn trẻ, ta chỉ thấy gai nhọn đâm vào da thịt; đến khi lắng lòng nhìn lại, mới hiểu gai ấy giúp ta tỉnh thức, biết tránh con đường sai lầm, biết trân quý những gì chân thật.

Cho nên, người học đạo không vội xua đuổi khổ đau, mà lặng lẽ cúi đầu cảm tạ. Cảm ơn những tháng ngày tối tăm đã cho ta biết ánh sáng quý giá dường nào. Cảm ơn những lần mất mát đã dạy ta buông xả. Cảm ơn cả những lời giả dối, để ta học cách sống chân thành với chính mình. Bóng tối không sinh ra để nhấn chìm, mà để làm nổi bật ánh sáng trong tâm.

Ngày nối ngày trôi qua, có hai tiếng tuy ngắn ngủi nhưng sức mạnh lại sâu xa khôn lường: cảm ơn. Khi thốt lên bằng lòng thành, nó không chỉ là lời nói, mà là một sự chuyển động của tâm thức. Một niệm cảm ân khởi lên, dòng nghiệp cũ liền chậm lại; nhiều niệm cảm ân liên tục, vận mệnh dần đổi chiều. Không phải vì trời đất ưu ái, mà bởi tâm đã thôi chống chọi, thôi oán trách, để hòa cùng đạo vận của nhân duyên.

Ân nghĩa trong đời sâu như biển cả. Có ân sinh thành của cha mẹ, ân dưỡng dục của thầy lành bạn tốt, ân của người từng giúp ta đứng dậy khi gục ngã, và cả ân của kẻ từng làm ta đau khổ. Bởi nếu không có những nghịch duyên ấy, làm sao ta học được nhẫn nhục, từ bi và trí tuệ? Người thấu hiểu điều này thì bước đi vững chãi, không ngã lòng trước biến động, bởi họ biết mình đang trả ân và gieo phúc trong từng hơi thở.

Một giọt ân rơi xuống tâm khảm, liền hóa thành suối mát. Ngàn oán thù tích tụ bấy lâu, gặp dòng suối ấy liền tan như mây sớm trước nắng mai. Oán hận vốn chỉ là gánh nặng ta tự mang, chẳng làm tổn thương ai ngoài chính mình. Người biết buông oán, giữ ân, là người đã tháo xiềng xích vô hình đang trói buộc bản thân.

Trong đạo Phật, lợi người chưa bao giờ tách rời lợi mình. Một việc thiện làm ra với tâm thanh tịnh, tuy nhỏ bé, nhưng âm thầm chuyển hóa cả đời sau. Ngược lại, một niệm hại người khởi lên, dẫu chưa thành hành động, cũng đã gieo mầm bất an cho chính mình. Hiểu vậy, người tu tập cẩn trọng từng ý nghĩ, bởi biết rằng mỗi niệm là một hạt giống, sớm muộn sẽ trổ quả.

Học cảm ân không phải để cúi mình yếu đuối, mà để tâm trở nên rộng lớn. Khi lòng biết ơn tràn đầy, người ta không còn thấy mình là trung tâm của vũ trụ, mà nhận ra mình chỉ là một phần nhỏ bé trong mạng lưới nhân duyên vô tận. Chính sự khiêm hạ ấy làm tâm sáng lên, trong trẻo như hoa sen nở giữa dòng bùn sinh tử mà không nhiễm mùi bùn.

Hoa sen không chọn nơi sạch sẽ để sinh ra. Cũng như người giác ngộ không đợi cuộc đời hoàn hảo mới tu hành. Giữa chợ đời ồn ào, giữa danh lợi tranh đoạt, người giữ được lòng cảm ân là người đã bước một chân ra khỏi khổ đau. Từ đó, mỗi bước đi đều nhẹ hơn, mỗi hơi thở đều sâu hơn, và mỗi ngày sống đều mang ý nghĩa tỉnh thức.

Rồi đến một lúc, nhìn lại cây gậy nhỏ vô hình mà mình đã nương theo suốt cuộc đời, người ấy chợt mỉm cười. Cây gậy ấy chính là tâm biết ơn. Nhờ nó, ta đứng vững khi phong ba kéo đến; nhờ nó, ta không gục ngã trước mất mát; nhờ nó, ta hiểu ra muôn pháp vốn không rời tự tâm. Phật không ở đâu xa, mà in bóng ngay trong đời sống thường nhật, trong từng niệm cảm ân lặng lẽ mà sâu xa ấy.

Và khi hiểu được điều này, người ta không còn hỏi vì sao vận mệnh đổi thay, bởi đã biết rằng: chỉ cần đổi tâm, vận mệnh tự khắc chuyển dời.

CẢM ÂN ĐỔI PHẬN NGƯỜI

Đời tôi đi qua bao lần dâu bể,

Bước chân gầy lầm lũi gió sương.

Tay trắng tay, chỉ còn cây gậy nhỏ,

Dìu thân tôi qua những nẻo đoạn trường.

Khi mỏi mệt, gậy làm chỗ tựa,

Lúc nguy nan, che chắn thân gầy.

Mới hiểu ra giữa đời giông tố,

Có ơn lành nâng đỡ tháng ngày.

Cảm ơn những tháng năm tăm tối,

Dạy tim tôi biết quý ánh đèn.

Cảm ơn cả những lời gian dối,

Cho tôi học sống thật, sống hiền.

Đêm rất sâu mới mong ngày sáng,

Khổ đi nhiều mới quý bình an.

Bụi trần rơi thấm vào tim nhỏ,

Hóa sen hồng nở giữa trần gian.

Chỉ hai tiếng… cảm ơn thôi đó,

Mà đổi thay cả phận đời người.

Ơn sâu tựa biển trời lồng lộng,

Giữ tâm hiền vững bước không rơi.

Một giọt ân hóa dòng suối mát,

Ngàn oán sầu tan giữa mây bay.

Lợi cho người cũng là cho mình,

Hại cho ai… rốt cuộc hại đây.

Có những lúc tôi từng oán trách,

Trách nhân gian bạc bẽo vô tình.

Nhưng sau hết, khi lòng lắng lại,

Thấy khổ đau cũng dạy nghĩa sinh.

Ai làm tôi đau… cho tôi học nhẫn,

Ai rời xa… cho tôi học buông.

Giữa chợ đời hơn thua được mất,

Biết cảm ân là đã thoát luân hồi.

Chỉ hai tiếng… cảm ơn thôi đó,

Mà lòng tôi nhẹ tựa mây ngàn.

Không cầu phúc, không mong báo đáp,

Chỉ mong đời bớt khổ, bớt oan.

Sen vẫn nở nơi bùn đen tối,

Người vẫn tu giữa cõi trần ai.

Tâm biết ơn là cây gậy nhỏ,

Chống đời tôi qua hết đọa đày.

Mai nếu có phong ba dậy sóng,

Tôi cúi đầu cảm tạ nhân duyên.

Ơn còn đó dù đời nghiệt ngã,

Thì lòng này vẫn sáng như đèn.

Phật không ở nơi xa vời vợi,

Phật trong tôi giữa kiếp phù sinh.

Một niệm thiện… một lời cảm tạ,

Đủ đổi đời, đổi cả chính mình.

Xin cảm ơn… những gì đã đến,

Dẫu ngọt ngào hay lắm đắng cay.

Ơn giữ lại, oán xin gửi gió,

Cho đời tôi nhẹ bước từ nay.

Một đời người hơn nhau ở chỗ,

Biết cúi đầu trước những ân sâu.

Cảm ơn đời, cảm ơn tất cả,

Vận mệnh này… tự đổi về sau.

Gió thôi động…

Lòng thôi sầu…

Chỉ còn hai tiếng… cảm ơn… ngân lâu…