Thích Bảo Thành

Có những đêm rất dài, không vì trời tối hơn, mà vì lòng người chưa ngủ. Đó là những đêm mẹ thao thức, cha lặng thầm ngồi đó, không lời, không than thở, chỉ lắng nghe từng chuyển động mong manh của thời gian, đợi một tiếng con an lành từ phương xa. Trong khoảng lặng ấy, tình thương của cha mẹ hiện ra tròn đầy mà không cần gọi tên.

Ánh trăng nhạt soi qua mái hiên cũ, rơi xuống nền sân những vệt sáng mong manh. Trăng đứng đó, lặng lẽ, như vòng tay cha mẹ dang ra suốt một đời, ôm con vào lòng ngay cả khi con đã đi rất xa. Trăng không nói gì, cha mẹ cũng vậy. Nhưng chính sự im lặng ấy lại là ngôn ngữ sâu nhất của yêu thương.

Gió ngoài hiên thổi từng cơn, đêm chao nghiêng theo tiếng lá. Nhưng trong lòng cha mẹ, có một niềm tin vững chãi chưa từng lay động. Tin rằng con mình, dẫu mệt mỏi, dẫu lạc lối, rồi cũng sẽ biết đường quay về. Tin ấy không cần lý lẽ, không cần bằng chứng, chỉ đơn thuần là tình thân đã thấm vào máu thịt từ thuở con còn nằm trong nôi.

Con nơi xa, bước chân mỏi mệt giữa dòng đời nhiều ngã rẽ. Có khi con không kịp ngoái đầu nhìn lại, không kịp nhớ rằng nơi quê nhà, có một trái tim mẹ vừa nghe tiếng gió cũng giật mình, có một ánh mắt cha vừa thấy sao rơi cũng lo lắng. Chỉ cần con chợt nhớ về nhà trong một khoảnh khắc rất ngắn thôi, lòng mẹ đã xôn xao suốt cả đêm dài.

Đêm thao thức – tình không lời. Tình ấy không đòi hỏi con phải thành công, không ép con phải hơn người, chỉ mong con được bình an. Cha lặng im, mẹ vẫn ngóng chờ. Sự lặng im của cha là ngọn núi đứng yên cho đời con nương tựa; sự ngóng chờ của mẹ là dòng suối không ngừng chảy, nuôi dưỡng con từ những điều nhỏ bé nhất.

Dẫu đời có gian lao, bão tố, gió mưa, nơi cha mẹ vẫn là bến bờ yên. Bến bờ ấy không cần con phải mang quà cáp, không cần lời hứa hẹn. Chỉ cần con trở về, dù là trong một ý nghĩ, trong một giấc mơ, là bến bờ ấy đã mở cửa. Trong giáo lý nhà Phật, bến bờ không ở ngoài đời, mà ở trong tâm. Cha mẹ chính là bến bờ đầu tiên mà mỗi người đã từng nương tựa để học cách đi qua sóng gió.

Mẹ nhặt khói bếp, dọn bàn cơm trong im lặng. Từng hạt gạo trắng được vo sạch không chỉ bằng nước, mà bằng cả sự nhẫn nại và yêu thương. Mẹ dệt tình mình vào từng bữa ăn, để dù con ăn ở nơi đâu, hạt cơm quê nhà vẫn theo con suốt cuộc đời. Cha sửa lại áo, đặt đôi dép ngay ngắn bên thềm, những việc nhỏ bé ấy là cách cha âm thầm dạy con cách đứng vững giữa đời.

Những điều ấy, khi còn nhỏ, con không nhận ra. Khi lớn lên, con lại mải miết với những ước mơ xa xôi. Chỉ đến khi một đêm nào đó, con ngồi một mình giữa phố lạ, chợt thấy lòng trống trải, con mới hiểu rằng có những yêu thương chưa từng đòi hỏi đáp đền, nhưng lại nâng đỡ con suốt cả cuộc đời.

Đêm thao thức – lòng chẳng nguôi. Cha mẹ dõi theo từng bước xa xôi của con, dù không biết con đang ở đâu, đang buồn hay vui. Trong tâm thức của mẹ, con vẫn là đứa trẻ năm nào, dễ tổn thương, dễ lạc đường. Trong ánh nhìn của cha, con vẫn là người cần được che chở, dù vai con đã rộng, bước chân đã dài.

Con nơi ấy, có nhớ quê nhà không? Có nghe tiếng mẹ ru trong gió ngàn không? Tiếng ru ấy không còn vang thành lời, mà đã hóa thành nhịp thở đều đặn trong tim con. Mỗi khi con chùn bước, mỗi khi con muốn buông xuôi, chính tiếng ru vô hình ấy lại nâng con đứng dậy.

Bóng đêm sâu dần, hồn mẹ trắng canh. Cha ngồi lặng, ngước nhìn trời xa đầy sao. Mỗi vì sao là một lời nguyện thầm. Không cầu cho con giàu sang, không cầu cho con hơn người, chỉ ước cho con, dẫu đời bão giông, vẫn giữ được lòng ngay thẳng, vẫn đi trọn con đường của mình trong bình an.

Trong ánh sáng của thiền quán, ta chợt thấy rằng tình cha mẹ chính là một biểu hiện sống động của từ bi vô điều kiện. Không phân biệt, không điều kiện, không giới hạn thời gian. Tình ấy dạy ta bài học sâu xa về hiếu đạo: hiếu không chỉ là phụng dưỡng khi cha mẹ già, mà là sống sao cho đời mình bớt khổ, để lòng cha mẹ được yên.

Khi con biết quay về với hơi thở chánh niệm, biết dừng lại để lắng nghe chính mình, con cũng đang quay về với cha mẹ. Khi con sống thiện lành, biết thương người, biết buông bỏ oán hận, con đang thắp sáng ngọn đèn trong lòng mẹ cha, để những đêm thao thức dần bớt dài hơn.

Rồi sẽ có một ngày, con trở về. Có thể không phải bằng đôi chân, mà bằng sự hiểu biết và biết ơn. Khi ấy, con sẽ thấy rằng cha mẹ vẫn ngồi đó, lặng lẽ như ánh trăng qua hiên, như ngọn đèn chưa từng tắt. Cha mẹ vẫn là bến bờ muôn đời, nơi con có thể trở về bất cứ lúc nào, không cần lý do, không cần xin phép.

Và trong khoảnh khắc ấy, giữa tĩnh lặng sâu xa của tâm, con chợt hiểu ra: suốt cả cuộc đời đi tìm bình an, hóa ra bình an đã ở đó từ rất lâu rồi – trong những đêm dài mẹ thao thức, trong sự lặng thầm của cha, trong tình thương chưa từng ngủ yên.

ĐÊM THAO THỨC

Những đêm dài, mẹ chưa yên giấc,

Cha lặng thầm, ngồi đợi gió sương.

Ánh trăng gầy, soi qua mái hiên cũ,

Như vòng tay, ôm trọn đời con.

Gió ngoài hiên, lay từng ngọn lá,

Lòng mẹ cha, vẫn chẳng đổi dời.

Con phương xa, bước chân mỏi mệt,

Chợt nhớ nhà, lệ rơi lúc nào…

Đêm thao thức… tình không lời nói,

Cha lặng im… mẹ vẫn chờ mong.

Dẫu đời con, bao lần giông tố,

Nhà cha mẹ… vẫn bến bình yên.

Mẹ nhóm bếp, dệt từng hạt gạo,

Cha sửa áo, vá lại tháng năm.

Những yêu thương, chưa từng kể hết,

Theo bước con… suốt dọc đường dài.

Đêm thao thức… lòng chưa nguôi nhớ,

Dõi theo con… qua những xa xôi.

Con nơi ấy, có nghe tiếng mẹ,

Ru đời con… giữa gió ngàn không?

Nếu một ngày… con lạc lối,

Xin nhớ rằng…

Có ánh đèn… chưa từng tắt,

Có cha mẹ… đợi con về.

Đêm thao thức… bạc màu sương gió,

Cha mẹ già… chẳng nói yêu thương.

Ngày con về… con mới thấu hiểu,

Cả đời này… chỉ có mẹ cha.

Trăng vẫn treo… ngoài hiên cũ,

Con cúi đầu… gọi hai tiếng:

Mẹ… Cha…